Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września
1997 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa
(Dz. U. Nr 112 z dnia 24.09.1997 r., poz. 729)
Na podstawie art. 53 ust. 2 Ustawy z dnia 18 stycznia 1996 o
kulturze fizycznej (Dz. U. Nr 25, poz. 113) zarządza się, co następuje:
§ 1
Rozporządzenie określa szczegółowe wymogi, kwalifikacje i
sposób ich uzyskiwania, wynikające z nich uprawnienia, zasady nadawania,
zawieszania i cofania tych uprawnień, wzory dokumentów stwierdzających te kwalifikacje
i uprawnienia oraz zasady bezpieczeństwa obowiązujące przy uprawianiu żeglarstwa na
jachtach żaglowych i motorowych.
§ 2
1. Jacht żaglowy oznacza statek o napędzie żaglowym
przeznaczony do uprawiania sportu, turystyki, rekreacji lub szkolenia; jacht żaglowy
może być wyposażony w pomocniczy napęd mechaniczny.
2. Jacht motorowy oznacza statek o napędzie mechanicznym
przeznaczony do uprawiania sportu i rekreacji. Za jacht motorowy uważa się
również skuter wodny, łódź pneumatyczną i poduszkowiec.
§ 3
1. Posiadanie wymaganych kwalifikacji do uprawiania
żeglarstwa stwierdza się nadaniem odpowiedniego patentu żeglarskiego Polskiego Związku
Żeglarskiego (PZŻ) lub patentu motorowodnego Polskiego Związku Motorowodnego i
Narciarstwa Wodnego (PZMWiNW).
2. Patent nadaje się osobie, która spełnia warunki
określone w rozporządzeniu oraz zdała egzamin sprawdzający.
§ 4
1. Osoby nie posiadające patentu żeglarskiego mogą
prowadzić jachty żaglowe o powierzchni pomiarowej żagli do 10 m2 po wodach
śródlądowych bez ograniczeń i po wodach morskich do 2 Mm od brzegu, w porze
dziennej.
2. Osoby prowadzące jachty żaglowe o powierzchni
pomiarowej żagli powyżej 10 m2 powinny posiadać odpowiedni patent
żeglarski.
3. Osoby nie posiadające patentu motorowodnego mogą
prowadzić jachty motorowe z silnikiem o mocy nie przekraczającej 5 kW (6,67 KM) po
wodach śródlądowych bez ograniczeń i po wodach morskich do 2 Mm od brzegu, w porze
dziennej.
4. Osoby prowadzące jachty motorowe z silnikiem o mocy
powyżej 5 kW (6,67 KM) powinny posiadać odpowiedni patent motorowodny.
§ 5
Ustala się następujące patenty żeglarskie:
a) żeglarza jachtowego,
b) sternika jachtowego,
c) jachtowego sternika morskiego,
d) kapitana jachtowego,
e) żeglarza lodowego,
f) sternika lodowego.
§ 6
1. Patent żeglarza jachtowego uprawnia do:
a) prowadzenia jachtów żaglowych po wodach
śródlądowych,
b) prowadzenia jachtów żaglowych niezatapialnych, w
regatach i na treningu pod nadzorem, po wodach morskich.
2. Osoby, które nie ukończyły 16 roku życia, mogą
realizować uprawnienia wynikające z ust. 1 pkt a, pod nadzorem.
3. Za prowadzenie jachtów pod nadzorem uważa się
żeglugę w porze dziennej na akwenie, na którym jest prowadzona ciągła obserwacja,
przy zapewnieniu możliwości podjęcia na tym akwenie natychmiastowej akcji ratowniczej z
wykorzystaniem łodzi ratunkowej oraz odpowiedniego sprzętu ratunkowego i wyposażenia
technicznego. Osoba prowadząca nadzór musi być pełnoletnia i posiadać patent co
najmniej sternika jachtowego.
§ 7
Patent sternika jachtowego uprawnia do:
a) prowadzenia jachtów żaglowych po wodach
śródlądowych,
b) prowadzenia jachtów żaglowych o powierzchni pomiarowej
żagli do 40 m2 po morskich wodach wewnętrznych i w żegludze po wodach
morskich do 20 Mm od brzegu.
§ 8
Patent jachtowego sternika morskiego uprawnia do:
a) prowadzenia jachtów żaglowych po wodach
śródlądowych,
b) prowadzenia jachtów żaglowych o powierzchni pomiarowej
żagli do 80 m2 po wodach morskich.
§ 9
Patent kapitana jachtowego uprawnia do prowadzenia jachtów
żaglowych po wodach śródlądowych i morskich bez ograniczeń.
§ 10
Patent żeglarza lodowego uprawnia do prowadzenia ślizgów
lodowych, o powierzchni pomiarowej żagla do 6 m2, pod nadzorem. Przepis § 6
ust. 3 stosuje się do prowadzenia ślizgów lodowych pod nadzorem z tym, że osoba
prowadząca nadzór musi być pełnoletnia i posiadać patent sternika lodowego.
§ 11
Patent sternika lodowego uprawnia do prowadzenia ślizgów
lodowych bez ograniczeń.
§ 12
1. Warunkiem uzyskania patentu żeglarza jachtowego jest:
a) ukończenie 12 roku życia,
b) odbycie kursu szkoleniowego.
2. Warunkiem uzyskania patentu sternika jachtowego jest:
a) ukończenie 16 roku życia i posiadanie patentu żeglarza
jachtowego albo ukończenia 18 roku życia i odbycie kursu szkoleniowego,
b) odbycie co najmniej 2 rejsów po wodach morskich w czasie
co najmniej 200 godzin.
3. Warunkiem uzyskania patentu jachtowego sternika morskiego
jest:
a) ukończenie 18 roku życia,
b) posiadanie patentu sternika jachtowego,
c) udział w minimum 3 rejsach morskich, w czasie co
najmniej 600 godzin żeglugi, po uzyskaniu patentu sternika jachtowego. Przynajmniej jeden
z tych rejsów musi odbywać się po wodach pływowych o skoku pływu powyżej 1,5 m.
4. Warunkiem uzyskania patentu kapitana jachtowego jest:
a) posiadanie patentu jachtowego sternika morskiego,
b) udział w minimum 2 rejsach morskich, w czasie co
najmniej 1000 godzin żeglugi, po uzyskaniu patentu jachtowego sternika morskiego, w tym
co najmniej 400 godzin samodzielnego prowadzenia jachtu.
5. Warunkiem uzyskania patentu żeglarza lodowego jest:
a) ukończenie 12 roku życia,
b) odbycie kursu szkoleniowego.
6. Warunkiem uzyskania patentu sternika lodowego jest:
a) ukończenie 16 roku życia i posiadanie patentu żeglarza
lodowego lub ukończenie 18 roku życia,
b) odbycie kursu szkoleniowego.
§ 13
Ustala się następujące patenty motorowodne:
a) sternika motorowodnego,
b) starszego sternika motorowodnego,
c) morskiego sternika motorowodnego,
d) kapitana motorowodnego,
e) motorzysty motorowodnego,
f) mechanika motorowodnego.
§ 14
1. Patent sternika motorowodnego uprawnia do:
a) prowadzenia jachtów motorowych z silnikiem o pojemności
do 1000 cm3 po wodach śródlądowych bez ograniczeń, jednakże do
osiągnięcia 16 roku życia pod nadzorem i za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych,
b) prowadzenia jachtów motorowych, określonych w pkt 1, w
regatach i na treningu pod nadzorem, po wodach morskich.
2. Przepis § 6 ust. 3 stosuje się do prowadzenia jachtów
motorowych pod nadzorem z tym, że osobą prowadzącą nadzór musi być co najmniej
starszy sternik motorowodny.
a) prowadzenia jachtów motorowych po wodach
śródlądowych,
b) prowadzenia jachtów motorowych o długości kadłuba do
24 m po wodach morskich.
§ 17
Patent kapitana motorowodnego uprawnia do prowadzenia jachtów
motorowych po wodach śródlądowych i morskich bez ograniczeń.
§ 18
Patent motorzysty motorowodnego uprawnia do:
a) pełnienia funkcji kierownika maszyn na jachtach
motorowych z silnikami o mocy do 184 kW (odpowiednio 250 KM),
b) pełnienia funkcji pomocnika kierownika maszyn na
jachtach motorowych z silnikami o mocy do 441 kW (odpowiednio 600 KM).
§ 19
Patent mechanika motorowodnego uprawnia do:
a) pełnienia funkcji kierownika maszyn na jachtach
motorowych z silnikami o mocy do 441 kW (odpowiednio 600 KM),
b) pełnienia funkcji pomocnika kierownika maszyn na
jachtach motorowych z silnikami o mocy powyżej 441 kW (odpowiednio 600 KM),
c) pełnienia funkcji kierownika maszyn na jachtach
motorowych z silnikami o mocy powyżej 441 kW (odpowiednio 600 KM), po wykazaniu się
stażem co najmniej 600 godzin pływania na jachtach motorowych z silnikami o mocy 184-441
kW (odpowiednio 250-600 KM).
§ 20
1. Warunkiem uzyskania patentu sternika motorowodnego jest:
a) ukończenie 12 roku życia,
b) odbycie kursu szkoleniowego.
2. Warunkiem uzyskania patentu starszego sternika
motorowodnego jest:
a) ukończenie 18 roku życia,
b) posiadanie patentu sternika motorowodnego co najmniej
przez 1 rok,
c) zaliczenie stażu 200 godzin pływania albo odbycia kursu
szkoleniowego.
3. Warunkiem uzyskania patentu morskiego sternika
motorowodnego jest:
a) ukończenie 18 roku życia,
b) posiadanie patentu starszego sternika motorowodnego,
c) zaliczenie stażu 600 godzin w przynajmniej 3 rejsach
morskich, w tym jeden z rejsów musi się odbyć po wodach pływowych o skoku pływu
powyżej 1,5 m.
4. Warunkiem uzyskania patentu kapitana motorowodnego jest:
a) posiadanie patentu morskiego sternika motorowodnego,
b) zaliczenie stażu 800 godzin w co najmniej 2 rejsach
morskich, po uzyskaniu patentu morskiego sternika motorowodnego, w tym co najmniej 400
godzin samodzielnie.
5. Warunkiem uzyskania patentu motorzysty motorowodnego
jest:
a) posiadanie patentu sternika motorowodnego,
b) zaliczenie stażu 200 godzin w obsłudze silnika o mocy
nie mniejszej niż 36,8 kW (odpowiednio 50 KM).
6. Warunkiem uzyskania patentu mechanika motorowodnego jest:
a) posiadanie patentu motorzysty motorowodnego,
b) zaliczenie stażu 200 godzin w obsłudze silnika o mocy
nie mniejszej niż 73,6 kW (odpowiednio 100 KM).
§ 21
Osoba ubiegająca się o patent żeglarski lub motorowodny
składa następujące dokumenty:
a) wniosek o nadanie patentu,
b) dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań
warunkujących otrzymanie określonego patentu; udział w rejsach i staże mogą być
poświadczone przez osoby z odpowiednim patentem żeglarskim lub motorowodnym albo przez
pisemne oświadczenie własne - na podstawie wpisów w dziennikach jachtowych,
c) pisemną zgodę rodziców lub opiekunów prawnych na
uprawianie żeglarstwa na jachtach żaglowych lub motorowych, jeżeli kandydat nie
ukończył 18 roku życia,
d) zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do
uprawiania żeglarstwa na jachtach żaglowych lub motorowych.
§ 22
1. Posiadanie wymaganych kwalifikacji do holowania narciarza
wodnego i innych obiektów stwierdza się przyznaniem licencji motorowodnych Polskiego
Związku Motorowodnego i Narciarstwa Wodnego.
2. Licencję motorowodną przyznaje się osobie, która
spełnia warunki określone w rozporządzeniu oraz zdała egzamin sprawdzający.
§ 23
Ustala się następujące licencje motorowodne:
a) na holowanie narciarza wodnego,
b) na holowanie statków powietrznych.
§ 24
1. Licencja motorowodna na holowanie narciarza wodnego
uprawnia do holowania narciarza wodnego oraz innych nadwodnych obiektów pływających, w
tym pneumatycznych (banan).
2. Licencja motorowodna na holowanie statków powietrznych
uprawnia do holowania spadochronu, lotni, spadolotni, wiroszybowca i innych.
§ 25
Warunkiem uzyskania licencji motorowodnych jest:
a) odbycie kursu szkoleniowego,
b) posiadanie co najmniej patentu sternika motorowodnego.
§ 26
Egzaminy sprawdzające, o których mowa w § 3 ust. 2 i § 22
ust. 2, są prowadzone odpowiednio przez Polski Związek Żeglarski oraz Polski Związek
Motorowodny i Narciarstwa Wodnego. Do udziału w egzaminach na patenty uprawniające do
prowadzenia jachtów po wodach morskich są zapraszani przedstawiciele urzędów morskich.
§ 27
1. Patenty żeglarskie nadaje Zarząd Polskiego Związku
Żeglarskiego lub w jego imieniu Zarządy Okręgowych Związków Żeglarskich.
2. Patenty i licencje motorowodne nadaje Zarząd Polskiego
Związku Motorowodnego i Narciarstwa Wodnego lub w jego imieniu Zarządy Okręgowych
Związków Motorowodnych i Narciarstwa Wodnego.
3. Posiadane uprawnienia są zawieszane lub cofane przez
jednostkę, która je nadała, na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego,
izby morskiej, inspektoratu żeglugi śródlądowej i sądu koleżeńskiego, odpowiednio
PZŻ albo PZMWiNW.
§ 28
1. Osoby posiadające zawodowe uprawnienia do kierowania
statkami żeglugi śródlądowej mogą uzyskać bez egzaminu patent żeglarza jachtowego
lub sternika motorowodnego.
2. Osoby mające, z tytułu służby w Marynarce Wojennej
lub Straży Granicznej albo z tytułu pracy w marynarce handlowej lub rybołówstwie
morskim, uprawnienia do prowadzenia okrętów albo statków w żegludze morskiej mogą, po
zdaniu egzaminu sprawdzającego, uzyskać patent do kapitana jachtowego lub kapitana
motorowodnego włącznie.
3. Osoby, o których mowa w ust. 2, powinny wykazać się
stażem 200 godzin żeglugi w rejsie na morskim jachcie żaglowym.
4. Osoby posiadające patenty żeglarskie jachtowego
sternika morskiego lub kapitana jachtowego mogą uzyskać odpowiednie patenty motorowodne
(morskiego sternika motorowodnego, kapitana motorowodnego) bez egzaminu. Posiadacze
wymienionych patentów motorowodnych mogą, na tych samych zasadach, uzyskach odpowiednie
patenty żeglarskie.
5. Osoby, mające z tytułu służby w Marynarce Wojennej,
Straży Granicznej, marynarce handlowej i rybołówstwie morskim oraz żegludze
śródlądowej wymagany staż w obsłudze silników (siłowni) mogą uzyskać patent
motorzysty lub mechanika motorowodnego.
§ 29
1. Dokumentację i ewidencję wydanych patentów
żeglarskich prowadzi Polski Związek Żeglarski.
2. Dokumentację i ewidencję wydanych patentów
motorowodnych i licencji motorowodnych prowadzi Polski Związek Motorowodny i Narciarstwa
Wodnego.
3. Wzory patentów żeglarskich oraz patentów i licencji
motorowodnych określa załącznik do rozporządzenia.
§ 30
Stałe obowiązki, związane z pełnieniem funkcji na jachcie
żaglowym i motorowym podczas pływań morskich, określa prowadzący jacht i wpisuje do
dziennika jachtowego.
§ 31
1. Za bezpieczeństwo żeglugi jest odpowiedzialny
prowadzący jacht.
2. Każdy jacht żaglowy i motorowy powinien być
wyposażony w środki ratunkowe lub asekuracyjne oraz w środki przeciwpożarowe, zgodnie
z wpisem w dokumencie rejestracyjnym lub w karcie bezpieczeństwa jachtu, wydanymi zgodnie
z odrębnymi przepisami.
§ 32
1. Za bezpieczne przeprowadzenie zawodów żeglarskich i
motorowodnych jest odpowiedzialny sędzia główny zawodów.
2. Za bezpieczeństwo w zorganizowanych formach szkolenia
żeglarskiego oraz motorowodnego i narciarstwa wodnego jest odpowiedzialny kierownik
szkolenia lub trener.
§ 33
1. Za bezpieczeństwo osób i mienia znajdującego się na
przystani jest odpowiedzialny kierownik przystani (portu).
2. Za organizację działań o charakterze ratunkowym na
akwenie w rejonie przystani jest odpowiedzialny kierownik przystani (portu).
3. Szczegółowe warunki bezpieczeństwa na przystani,
obejmujące zakaz przebywania dzieci do lat 12 bez opieki osób dorosłych, określa
regulamin przystani (portu).
§ 34
Patenty żeglarskie i motorowodne wydane dotychczas zachowują
swoją ważność.
§ 35
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
